Human Manual
Mentale kracht   Les 6

De stem in je hoofd

Hoe praat je hard maar eerlijk tegen jezelf, zonder jezelf af te breken?

wat je zegt over jezelf staat achter je breekt je af praat je fout goed benoemt je fout eerlijk wat je zegt over je daad De fan "Maakt niet uit, je bent toch top." fijn, maar je leert niets De coach "Te snel gestart. Morgen rustiger. Je kunt dit." eerlijk, met een volgende stap De opgever "Laat maar, dit is niks voor jou." geen les en geen moed De hater "Weer te laat. Jij bent echt waardeloos." de fout klopt, het oordeel niet
Een eigen schema als hulpmiddel, geen meetlat. De coach is eerlijk over wat je deed en blijft achter wie je bent. Onderzoek naar schaamte en schuld, en naar mild zijn na een fout, wijst die kant op.

In het kort

  • Zelfpraat is een gewoonte. Wat je tegen jezelf zegt, stuurt mee wat je doet, en je kunt het oefenen.
  • Het werkt. In de sport verbeterden instructies en aanmoediging aan jezelf de prestaties, vooral bij nieuwe en precieze taken.
  • Praat met je naam of "je". Zo neem je afstand en blijf je rustiger onder druk.
  • Streng op wat je doet, nooit op wie je bent. Kritiek op je daad kun je gebruiken; kritiek op jezelf drukt je naar beneden; ezelsbrug: je fout krijgt een cijfer, jij niet.
  • Mild is niet slap. Wie na een fout mild bleef, was juist meer gemotiveerd om het beter te doen.
  • De lat mag hoog. Opbranden hangt vooral samen met angst voor fouten en nooit goed genoeg zijn, niet met hoge doelen.
  • Vang, check, herschrijf. Elke harde zin kun je ombouwen tot een coachzin met een volgende stap.

De rest van deze les legt dit uit, met een opdracht voor deze week.

Drie oefenvragen uit deze les

Voor een zware squat zeg je tegen jezelf: "Borst omhoog, rustig zakken." Wat voor zelfpraat is dat?
  1. Instructie: je stuurt je techniek
  2. Kritiek: je wijst jezelf op je fouten
  3. Afstand: je spreekt jezelf aan
  4. Motivatie: je peppt jezelf op

Instructie stuurt wat je doet; motivatie geeft energie. Bij precieze taken werkte instructie in een grote analyse beter dan aanmoediging, al vond niet elk onderzoek dat verschil.

Na een fout op je werk denk je: "Jij bent gewoon dom." Waar gaat die zin over?
  1. Over wie je bent, niet over wat je deed
  2. Over hoe je collega erover denkt
  3. Over een fout die je kunt herstellen
  4. Over wat je de volgende keer anders doet

Dit is schaamte: een oordeel over jezelf. Schuld gaat over je daad, en daar kun je iets mee. Een coachzin benoemt de fout en de volgende stap.

Welke kant van perfectionisme hing in een analyse van tientallen studies duidelijk samen met opbranden?
  1. Een strak schema willen volgen
  2. Hoge doelen stellen voor jezelf
  3. Bang zijn voor fouten, nooit tevreden
  4. Elke dag hard werken voor een doel

Een hoge lat hing nauwelijks samen met opbranden. Angst voor fouten en nooit tevreden zijn wel, en flink.

De rest van deze les

Uitleg in stappen, 11 oefenvragen en een opdracht voor deze week

Deze les hoort bij de cursus Mentale kracht. De eerste les van elke cursus is gratis.

Probeer de proefles gratisBekijk de cursussen