Je hoofd stopt eerder dan je lijf
Waarom voel je dat je op bent terwijl er nog reserve is, en hoe weet je wanneer je echt moet stoppen?
In het kort
- Zwaarte is een gevoel. Je brein schat voortdurend hoe zwaar iets is; raakt dat gevoel het maximum, dan stop je; ezelsbrug: de wijzer staat op 10, de tank staat niet op nul.
- Op is vaak nog niet op. Wie in een fietsproef niet meer kon, trapte direct daarna nog kort drie keer zo hard als het tempo dat niet meer ging.
- Je hoofd verschuift de wijzer. Oefenen met motiverende zelfpraat maakte een duurtest lichter en langer; dat zwaar denkwerk hem zwaarder maakt, is omstreden.
- De rem beschermt je. Met gedempte signalen uit hun beenspieren gingen renners te hard van start en raakten ze verder uitgeput.
- Reserve is geen vast getal. Je eerste 'ik kan niet meer' is vaak niet je laatste, maar hoeveel er nog in zit, weet niemand vooraf.
- Alarm is geen ongemak. Pijn op de borst, flauwvallen, verward raken, scherpe of toenemende pijn, oververhit: dan stop je altijd; ezelsbrug: ongemak mag je trainen, alarm nooit.
De rest van deze les legt dit uit, met een opdracht voor deze week.
Drie oefenvragen uit deze les
Je fietst op een vast tempo tot je niet meer kunt. Wat liet een proef met tien fitte mannen zien over dat moment?
- Je bloedsuiker is dan helemaal opgebruikt
- Je spieren kunnen dan geen kracht meer leveren
- Je hartslag staat dan altijd op zijn maximum
- Je kunt dan vaak nog kort veel harder trappen
Direct na 'op' trapten ze kort nog drie keer zo hard als het tempo dat niet meer ging. Hun benen waren wel moe, maar niet te moe; volgens de onderzoekers stopte hen vooral hoe zwaar het voelde.
Wat is de kern van het idee van de centrale gouverneur?
- Je wilskracht is een voorraad die snel leegloopt
- Je spieren beslissen zelf wanneer je moet stoppen
- Je hart bepaalt hoeveel zuurstof je brein krijgt
- Je brein remt je af om je lichaam te beschermen
Volgens Noakes stuurt een regelaar in je brein je inspanning bij, zodat je stopt voordat je schade oploopt. Het idee is omstreden: dat je brein meebeslist, staat vast, een aparte regelaar niet.
Tijdens een bootcamp in de zon wordt een groepsgenoot verward en gaat hij wankelen. Hij zweet nog. Wat is het beste?
- Hem in de schaduw laten zitten en afwachten
- Stoppen, 112 bellen en hem meteen koelen
- Hij zweet nog, dus het valt wel mee
- Hem water geven en laten doortrainen
Verward raken bij inspanning in de warmte kan een hitteberoerte zijn, een spoedgeval. Snel en flink koelen met koud water, in een bad of met natte doeken met ijs, is het belangrijkste. De meeste mensen met een hitteberoerte bij het sporten zweten nog.
Uitleg in stappen, 13 oefenvragen en een opdracht voor deze week
Deze les hoort bij de cursus Mentale kracht. De eerste les van elke cursus is gratis.